LingoUp

To be feʼli

Ingliz tilidagi eng koʻp ishlatiladigan feʼl

Yasalishi

Tasdiq

Sam / is / areN / Adj

  • The museum is open today.Muzey bugun ochiq.

Inkor

Sam / is / arenotN / Adj

  • The museum is not open today.Muzey bugun ochiq emas.

Savol

Am / Is / AreSN / Adj

  • Is the museum open today?Muzey bugun ochiqmi?

S
ega
N
ot
Adj
sifat

To be nima?

to be ingliz tilidagi eng koʻp ishlatiladigan feʼl. Oʻzbek tilida unga toʻgʻri keladigan alohida soʻz koʻpincha yoʻq: Men talabaman gapida feʼl qoʻshimchada yashiringan. Ingliz tilida esa u majburiy — tushirib qoldirilmaydi.

Tasdiq shakli

Uchta shakl bor va ular shaxsga qarab tanlanadi. Boshqa hech bir ingliz feʼlida bunchalik koʻp shakl yoʻq.

Tasdiq shakli
ShaxsShaklQisqartma
IamI'm
he / she / itishe's
we / you / theyarewe're

  • I am the new librarian.Men yangi kutubxonachiman.

  • They are at home.Ular uyda.

Inkor shakli

not feʼldan keyin qoʻyiladi — yordamchi feʼl kerak emas. am not ning qisqartmasi yoʻq, shuning uchun I'm not shakli ishlatiladi.

Inkor shakli
ShaxsShaklQisqartma
Iam notI'm not
he / she / itis notisn't
we / you / theyare notaren't

  • He is not ready yet.U hali tayyor emas.

  • We are not tired.Biz charchaganimiz yoʻq.

Savol shakli

Feʼl egadan oldinga chiqadi — do yordamchisi qoʻshilmaydi. Qisqa javobda feʼl takrorlanadi.

Savol shakli
ShaxsShaklQisqa javob
IAm I ...?Yes, you are. / No, you aren't.
he / she / itIs he ...?Yes, he is. / No, he isn't.
we / you / theyAre they ...?Yes, they are. / No, they aren't.

  • Are you from Bukhara?Siz Buxorodanmisiz?

  • Why is the door open?Nega eshik ochiq?

Boshqa zamonlarda

Oʻtgan zamonda ikkita shakl bor: was va were. Kelasi zamonda esa barcha shaxs uchun bitta shakl — will be.

Zamonlar boʻyicha
ZamonBirlikKoʻplik
hozirgiam / isare
oʻtganwaswere
kelasiwill bewill be
uchinchi shaklbeenbeen

Qoʻllanilishi

Beshta asosiy vazifa.

Shaxs, kasb va munosabat

Kim ekanini, nima ish qilishini va qanday munosabatda ekanini bildiradi: My father is an engineer. Kasb bildirganda artikl majburiy — oʻzbek tilida bogʻlama ham, artikl ham qoʻyilmaydi, shuning uchun bu yerda ikki xato birdan yuz beradi.

  • My father is an engineer.Otam muhandis.

  • We are classmates.Biz sinfdoshmiz.

  • This is my first visit.Bu mening birinchi tashrifim.

Belgi va holat

Narsaning qandayligini aytadi va bu holatda to be dan keyin sifat keladi: The water is cold. Oʻzbekchada bogʻlama tushiriladi (suv sovuq), ingliz tilida esa to be ni tashlab boʻlmaydi — gapda kesim boʻlishi shart, sifat esa kesim boʻla olmaydi.

  • The water is cold.Suv sovuq.

  • The streets are busy today.Bugun koʻchalar gavjum.

  • The windows are dirty.Derazalar kir.

Joy va payt

Kim yoki nima qayerda va qachon ekanini bildiradi: The tickets are at the reception, The concert is on Saturday. Joy uchun to be dan keyin predlog keladi, vaqt uchun ham shunday. Bu qurilmada there is bilan farq bor: there is mavjudlikni, to be esa aniq joyni bildiradi.

  • The tickets are at the reception.Chiptalar qabulxonada.

  • The concert is on Saturday.Konsert shanba kuni.

  • We are in the waiting room.Biz kutish xonasidamiz.

Yordamchi feʼl sifatida

Continuous zamonlarni va majhul nisbatni yasaydi: She is working, The letters are sent. Bu holatda to be maʼno bermaydi — u faqat shakl quradi va zamonni koʻrsatadi. Shuning uchun inkor va savol shu feʼl orqali yasaladi, do talab qilinmaydi.

  • She is working in the garden.U bogʻda ishlayapti.

  • The letters are sent every Friday.Xatlar har juma joʻnatiladi.

  • They were waiting outside.Ular tashqarida kutishayotgan edi.

Yosh, narx va oʻlcham

Yosh, narx, oʻlcham va masofa ham to be orqali beriladi: My brother is twelve, The room is four metres wide. Yosh haqida gapirganda have ishlatilmaydi — I have twenty years notoʻgʻri. His-tuygʻu ham shu feʼl bilan: I am cold, I am hungry.

  • My brother is twelve.Akam oʻn ikki yoshda.

  • The ticket is fifty thousand.Chipta ellik ming soʻm.

  • The room is four metres wide.Xona toʻrt metr kenglikda.

Barqaror iboralarda

be about to, be able to, be due to, be supposed to — be feʼli bu iboralarning oʻzagi. Ular modal maʼno beradi, lekin modal feʼl emas, shuning uchun barcha zamonda oʻzgaradi: was able to, will be able to. Aynan shu narsa ularni can va must dan ustun qiladi.

  • The train is about to leave.Poyezd hozir joʻnaydi.

  • She was able to solve the problem alone.U muammoni yolgʻiz hal qila oldi.

  • The results are due to appear on Monday.Natijalar dushanba kuni chiqishi kerak.

  • She is twenty years old.U yigirma yoshda — yosh be feʼli bilan beriladi.

  • I am cold.Menga sovuq — his ham be bilan beriladi.

Asosiy va yordamchi vazifa

asosiy feʼl

Oʻzi maʼno beradi.

  • He is a teacher.U oʻqituvchi — be bu yerda asosiy feʼl.

yordamchi feʼl

Boshqa feʼlning shaklini quradi.

  • He is teaching now.U hozir dars berayapti — be bu yerda yordamchi feʼl.

Aloqador mavzular