Need
Zarurat modali
Yasalishi
Tasdiq
S
She needs to rest for a few days.U bir necha kun dam olishi kerak.
Inkor
S
She does not need to rest for a few days.U bir necha kun dam olishi shart emas.
Savol
Do / Does
Does she need to rest for a few days?U bir necha kun dam olishi kerakmi?
Need nima?
need zaruratni bildiradi. Uning oʻziga xosligi shundaki, u ikki xil ishlaydi: oddiy feʼl sifatida (need to) va modal feʼl sifatida (need not). Modal shakli asosan inkor va savolda uchraydi.
Tasdiq shakli
Tasdiq gapda deyarli har doim oddiy feʼl shakli ishlatiladi: need to. Uchinchi shaxs birlikda -s qoʻshiladi.
| Shakl | Yasalishi | Namuna |
|---|---|---|
| oddiy feʼl | S + need / needs to + V | She needs to rest |
| oʻtgan zamon | S + needed to + V | She needed to rest |
She needs to rest for a few days.U bir necha kun dam olishi kerak.
We needed to book earlier.Oldinroq band qilishimiz kerak edi.
Inkor shakli
Bu yerda ikkala shakl ham ishlatiladi. need not (needn't) rasmiyroq, do not need to esa kundalik nutqda koʻproq uchraydi. Maʼnosi bir xil.
| Shakl | Yasalishi | Namuna |
|---|---|---|
| modal shakl | S + need not + V | You need not worry |
| oddiy feʼl | S + do not need to + V | You do not need to worry |
You need not worry about the cost.Narx haqida tashvishlanishingiz shart emas.
You do not need to bring anything.Hech narsa olib kelishingiz shart emas.
Savol shakli
Savolda odatda Do you need to...? ishlatiladi. Need I...? modal shakli kitobiy va kam uchraydi.
| Shakl | Yasalishi | Namuna |
|---|---|---|
| oddiy feʼl | Do / Does + S + need to + V? | Do you need to leave? |
| modal shakl | Need + S + V? | Need I say more? |
Do you need to leave so soon?Shunchalik tez ketishingiz kerakmi?
Need I say more?Yana gapirishim kerakmi?
Oʻtgan zamonda
needed to — zarurat bor edi va ish bajarildi. need not have va V3 esa buning aksi: ish bajarildi, lekin aslida shart emas edi.
| Maʼno | Shakli | Namuna |
|---|---|---|
| zarurat bor edi va bajarildi | needed to + V | I needed to call her |
| bajarildi, lekin shart emas edi | need not have + V3 | You need not have waited |
I needed to call her yesterday.Kecha unga qoʻngʻiroq qilishim kerak edi.
You need not have waited for me.Meni kutishingiz shart emas edi.
Maʼnolari
need quyidagi maʼnolarda ishlatiladi.
Zarurat
Biror narsa yoki ish zarur boʻlganda. Bu yerda need oddiy feʼl kabi ishlaydi: uchinchi shaxsda -s oladi (He needs), savol va inkorda do talab qiladi. Ot bilan bevosita birikadi (need water), feʼl bilan esa to orqali (need to see) — bu ikki qurilmani aralashtirib boʻlmaydi.
The plants need water every morning.Oʻsimliklarga har kuni ertalab suv kerak.
He needs to see a doctor.U shifokorga koʻrinishi kerak.
This room needs painting.Bu xonani boʻyash kerak.
Zarurat yoʻqligi
need not — qilish shart emas; bu taqiq emas, erkin tanlov. Maʼnosi do not have to bilan bir xil, farq faqat uslubda: need not kitobiyroq eshitiladi. Taqiq uchun esa must not kerak — You need not come kelmasangiz ham boʻladi, You must not come kelish taqiqlangan degani.
You needn't come to the office today.Bugun ofisga kelishingiz shart emas.
She does not need to pay for the ticket.U chipta uchun toʻlashi shart emas.
We needn't hurry, the film starts late.Shoshilishimiz shart emas, film kech boshlanadi.
Behuda bajarilgan ish
need not have va V3 — ish bajarildi, lekin keyin maʼlum boʻldiki, shart emas ekan: You need not have bought so much bread — non sotib olingan, ammo keragi yoʻq edi. did not need to esa boshqa narsani aytadi: ish umuman bajarilmagan, chunki zarurat boʻlmagan.
You need not have bought so much bread.Bunchalik koʻp non olishingiz shart emas edi.
They need not have hurried — the train was late.Ular shoshilishlari shart emas edi, poyezd kechikdi.
I need not have taken an umbrella.Soyabon olishim shart emas edi.
Rasmiy va yozma uslubda
Eʼlon, yoʻriqnoma va qoidalarda need not shakli koʻproq tanlanadi: Candidates need not submit originals. Bu yerda u modal feʼl sifatida ishlaydi — do talab qilmaydi va -s olmaydi. Soʻzlashuvda esa oʻrnini do not need to egallaydi, chunki modal shakl rasmiy tuyuladi.
Candidates need not submit originals.Nomzodlar asl nusxalarni topshirishlari shart emas.
You need only sign the last page.Faqat oxirgi sahifani imzolashingiz kifoya.
Members need not renew before May.Aʼzolar mayga qadar yangilashlari shart emas.
Soʻroq shaklida
Modal need soʻroqda do yordamchisini talab qilmaydi: Need I say more? Bu shakl kitobiy va koʻpincha ritorik savol boʻlib keladi — javob kutilmaydi. Oddiy savolda esa Do I need to ...? ishlatiladi; ikki shakl bir xil maʼnoda, lekin butunlay boshqa uslubda.
Need I explain it again?Yana tushuntirishim kerakmi?
Need we bring anything with us?Oʻzimiz bilan bir narsa olib borishimiz kerakmi?
Need she come so early?U shuncha erta kelishi shartmi?
need doing shakli
need dan keyin -ing kelsa, maʼno majhul boʻladi: narsaga biror ish qilinishi kerak. The room needs painting va The room needs to be painted — bir xil maʼno, birinchisi qisqaroq. Diqqat: -ing shakli faol koʻrinadi, lekin maʼnosi majhul — xona oʻzi boʻyamaydi.
The car needs washing.Mashinani yuvish kerak.
These shirts need ironing.Bu koʻylaklarni dazmollash kerak.
The roof needed repairing last winter.Oʻtgan qishda tomni taʼmirlash kerak edi.
needn't va must not
Needn't
You needn't take the exam.Imtihon topshirishingiz shart emas — tanlov sizda.
Must not
You must not take the exam.Imtihon topshirishingiz mumkin emas — bu taqiqlangan.