Sana va vaqt
Soat, sana va payt predloglari
Sana va vaqt qanday ifodalanadi?
Vaqt ifodasida uchta narsa bir-biriga bogʻliq: son qanday oʻqiladi, qaysi predlog qoʻyiladi va qaysi uslub — Britaniya yoki Amerika — tanlanadi. Uchalasini birga oʻrganish eng tez yoʻl.
Soatni aytish
Yarim soatgacha past, undan keyin to ishlatiladi: 7:20 — twenty past seven, 7:40 — twenty to eight. Rasmiy holatda esa shunchaki raqamlar oʻqiladi.
| Soat | Rasmiy oʻqilishi | Soʻzlashuvda |
|---|---|---|
| 7:00 | seven o'clock | seven |
| 7:05 | five past seven | seven oh five |
| 7:15 | a quarter past seven | seven fifteen |
| 7:30 | half past seven | seven thirty |
| 7:45 | a quarter to eight | seven forty-five |
| 7:50 | ten to eight | seven fifty |
| 12:00 | midday / noon | twelve |
| 00:00 | midnight | twelve at night |
The lesson starts at half past eight.Dars sakkiz yarimda boshlanadi.
It is a quarter to six.Soat oltiga chorak kam.
Sanani yozish
Kun tartib son sifatida oʻqiladi, lekin yozuvda odatda oddiy raqam bilan koʻrsatiladi: 5 May deb yoziladi, the fifth of May deb oʻqiladi.
| Uslub | Yozilishi | Oʻqilishi |
|---|---|---|
| Britaniya | 5 May 2024 | the fifth of May |
| Amerika | May 5, 2024 | May fifth |
| raqamli (BR) | 05/05/2024 | kun/oy/yil |
| raqamli (AM) | 05/05/2024 | oy/kun/yil |
My birthday is on the fifth of May.Tugʻilgan kunim beshinchi may.
The letter is dated 12 March 2024.Xat 2024-yil 12-mart sanasi bilan.
Payt predloglari
Qoidani eslab qolish oson: predlog vaqt boʻlagining kattaligiga qarab tanlanadi. Eng kichigi at, oʻrtasi on, kattasi in.
| Predlog | Nima bilan | Namuna |
|---|---|---|
| at | aniq payt, soat | at six, at noon, at night |
| on | kun va sana | on Monday, on 5 May |
| in | oy, yil, asr, kun qismi | in July, in 2020, in the morning |
| from ... to | davr chegarasi | from nine to five |
| until / till | qachongacha | until Friday |
| for | qancha davom etgani | for three days |
Qoʻllanilishi
Amalda eng koʻp uchraydigan holatlar.
Aniq vaqtni aytish
Soat va daqiqa. Rasmiy eʼlon va jadvalda raqamli shakl, soʻzlashuvda past va to shakli ustun keladi: half past eight, a quarter to nine. Yarim soat half past bilan beriladi — half nine boshqa maʼno anglatadi va chalkashlik tugʻdiradi.
The lesson starts at half past eight.Dars sakkiz yarimda boshlanadi.
We land at ten fifteen.Biz oʻnu oʻn beshda qoʻnamiz.
It is five past twelve.Oʻn ikkidan besh daqiqa oʻtdi.
Sanani aytish
Kun, oy va yil. Britaniya uslubida kun oldin (5 September 2024), Amerika uslubida oy oldin keladi (September 5, 2024). Shuning uchun 05/09 ikki mamlakatda ikki xil sana — rasmiy hujjatda oyni soʻz bilan yozish chalkashlikni yoʻqotadi.
My birthday is on the fifth of May.Tugʻilgan kunim beshinchi may.
The letter is dated 12 March 2024.Xat 2024-yil 12-mart sanasi bilan.
We met on 3 September.Biz 3-sentabrda uchrashdik.
at, on va in tanlash
at — nuqta, on — kun, in — uzunroq davr. Ushbu uch predlog vaqt ifodasining asosini tashkil qiladi va aniqlik darajasiga qarab tanlanadi: qancha aniq boʻlsa, shuncha «tor» predlog. next, last, every, this bilan esa predlog umuman qoʻyilmaydi.
The shop opens at nine.Doʻkon toʻqqizda ochiladi.
We have a test on Friday.Juma kuni test boʻladi.
The festival is in August.Festival avgustda boʻladi.
Yil, asr va oʻn yillik
Yil in bilan, asr tartib son bilan, oʻn yillik esa -s qoʻshimchasi bilan beriladi: in 2011, the nineteenth century, the 1990s. Oʻn yillikda apostrof qoʻyilmaydi — 1990's notoʻgʻri, chunki bu yerda egalik emas, koʻplik.
The company started in 2011.Kompaniya 2011-yilda tashkil topgan.
The building dates from the fifteenth century.Bino oʻn beshinchi asrga oid.
He was born in the 1990s.U 1990-yillarda tugʻilgan.
Kun qismlari
in the morning, in the afternoon, in the evening — in bilan. Lekin at night, at noon, at midnight — at bilan. Aniq kun koʻrsatilsa, predlog on ga oʻzgaradi: on Monday morning. Bu istisnolarni yodlash kerak, chunki qoida ularni tushuntirmaydi.
I read in the evening.Kechqurun oʻqiyman.
The shift ends at midnight.Smena yarim tunda tugaydi.
We will call you in the morning.Ertalab sizga qoʻngʻiroq qilamiz.
Davomiylik va chegara
from ... to davr chegarasini, until oxirgi nuqtani, for esa davomiylikni bildiradi. by va until eng koʻp adashtiriladi: by Friday jumagacha tugatish kerakligini, until Friday esa jumagacha davom etishini anglatadi — biri muddat, ikkinchisi davomiylik.
The course lasts from March to June.Kurs martdan iyungacha davom etadi.
The office is open until five.Ofis beshgacha ochiq.
She waited for two hours.U ikki soat kutdi.
Muddat va oraliqni yozishda
Rasmiy matnda muddat by, oraliq esa from ... to yoki chiziqcha bilan beriladi: 9:00–17:00, 2020–2024. Chiziqcha ishlatilsa, from qoʻyilmaydi — from 9:00–17:00 notoʻgʻri. Ikki usuldan faqat bittasi tanlanadi.
The office is open 9:00–17:00 on weekdays.Ofis ish kunlari 9:00–17:00 da ochiq.
He worked there from 2020 to 2024.U u yerda 2020-yildan 2024-yilgacha ishlagan.
Please reply by 15 May at the latest.Iltimos, eng kechi 15-maygacha javob bering.
In Britain 05/09 means the fifth of September.Britaniyada 05/09 — beshinchi sentabr.
In America 05/09 means the ninth of May.Amerikada 05/09 — toʻqqizinchi may.
at va in
at
The meeting is at three.Uchrashuv soat uchda — aniq payt.
in
The meeting is in the afternoon.Uchrashuv tushdan keyin — vaqt oraligʻi.