Noaniq olmoshlar
Some, any, no, every va ularning tarkibli shakllari
Noaniq olmosh nima?
Noaniq olmosh aniq boʻlmagan miqdor, narsa yoki shaxsni bildiradi. Asosiy toʻrt soʻz — some, any, no, every — va ulardan yasalgan tarkibli shakllar.
some va any — asosiy qoida
Umumiy qoida oddiy: some tasdiq gaplarda, any esa inkor va savol gaplarda ishlatiladi.
There is some milk in the fridge.Muzlatgichda sut bor.
There is not any milk left.Sut qolmagan.
Do you have any questions?Savollaringiz bormi?
Asosiy soʻzlar
Har biri oʻz vazifasiga ega.
some — tasdiq gaplarda
Aniq belgilanmagan miqdorni bildiradi va sanaladigan hamda sanalmaydigan otlar bilan ishlatiladi: some bread, some friends. Taklif va iltimosda esa savol boʻlsa ham some qoladi — Would you like some tea? — chunki bu yerda haqiqiy savol emas, taklif beriladi.
I bought some bread on the way.Yoʻlda non sotib oldim.
She has some friends in Samarkand.Uning Samarqandda doʻstlari bor.
Would you like some tea?Choy ichasizmi?
any — inkor va savolda
Inkor va savolda some oʻrnini any egallaydi: Is there any water? Tasdiq gapda esa any istalgan degan boshqa maʼnoni beradi va tanlov erkinligini bildiradi: You can choose any seat. Shuning uchun any ni koʻrganda avval gap turini aniqlash kerak.
We do not need any help.Bizga yordam kerak emas.
Is there any water in the bottle?Shishada suv bormi?
You can choose any seat.Istalgan joyni tanlashingiz mumkin.
no va none
no otdan oldin turadi, none esa otsiz ishlatiladi. Ikkalasi ham inkorni bildiradi, shuning uchun feʼl tasdiq shaklida qoladi: There is no time, There is not no time emas. Ingliz tilida bitta gapda ikkita inkor boʻlmaydi — bu oʻzbek va rus tilidan farq qiladigan asosiy nuqta.
There is no time left.Vaqt qolmadi.
None of the shops were open.Doʻkonlarning birortasi ochiq emas edi.
He has no idea about it.Uning bu haqda tasavvuri yoʻq.
Tarkibli shakllar
Toʻrt asosiy soʻzga -body, -one, -thing, -where qoʻshilib, oʻn ikkita tarkibli olmosh hosil boʻladi.
-body va -one — odam haqida
Maʼnosi bir xil, -one biroz rasmiyroq. Bu olmoshlar birlik hisoblanadi va birlik feʼl oladi: Everyone is here, Everyone are emas. Lekin ularga qaytaruvchi olmosh koʻplikda keladi: Somebody left their umbrella — bu bugungi meʼyor hisoblanadi.
Somebody left an umbrella here.Kimdir bu yerda soyabon qoldiribdi.
Nobody answered the phone.Telefonga hech kim javob bermadi.
Everyone enjoyed the concert.Konsert hammaga yoqdi.
-thing — narsa haqida
Jonsiz narsa yoki holatni bildiradi. Sifat bu olmoshdan keyin turadi: something new, new something emas — bu ingliz tilidagi kam sonli istisnolardan biri, chunki odatda sifat otdan oldin keladi. Xuddi shu tartib -body, -one, -where guruhlariga ham tegishli.
Something is wrong with the engine.Dvigatelda nimadir notoʻgʻri.
I have nothing to add.Qoʻshadigan gapim yoʻq.
Everything was ready by noon.Tushga qadar hamma narsa tayyor edi.
-where — joy haqida
Joyni bildiradi va predlog talab qilmaydi: go somewhere, go to somewhere emas. Inkorda nowhere yoki not ... anywhere ishlatiladi, lekin ikkalasi birga kelmaydi. Amerikacha uslubda someplace va anyplace shakllari ham uchraydi, ular soʻzlashuvga xos.
I left my keys somewhere in the car.Kalitlarimni mashinada qayerdadir qoldiribman.
There is nowhere to sit.Oʻtiradigan joy yoʻq.
You can find this fruit everywhere in summer.Yozda bu mevani hamma joyda topish mumkin.
every va each farqi
every guruhni yaxlit koʻradi, each esa har birini alohida. Ikkalasidan keyin ham ot birlikda turadi: every student, each answer. Farq soni bilan ham bogʻliq — each ikki narsadan boshlab ishlaydi, every esa kamida uchta boʻlganda qoʻllanadi.
Every student received a certificate.Har bir talaba sertifikat oldi.
Each of them answered differently.Ularning har biri boshqacha javob berdi.
She checked each page twice.U har bir sahifani ikki marta tekshirdi.
both, either va neither
Uchalasi ham ikki narsa haqida: both ikkalasini, either biridan birini, neither esa hech birini bildiradi. Feʼl shakli farq qiladi — both koʻplik, either va neither birlik feʼl oladi: Both are correct, lekin Neither is correct. Ikkitadan koʻp boʻlsa, all va none ishlatiladi.
Both answers were correct.Ikkala javob ham toʻgʻri edi.
You may take either seat.Istagan oʻrindiqni olishingiz mumkin.
Neither road leads to the village.Ikkala yoʻl ham qishloqqa olib bormaydi.
Tarkibli shakllar jadvali
Oʻn ikki shakl uchta asos va toʻrtta oldingi soʻzdan yigʻiladi.
| Asos | some- | any- | no- | every- |
|---|---|---|---|---|
| odam | somebody, someone | anybody, anyone | nobody, no one | everybody, everyone |
| narsa | something | anything | nothing | everything |
| joy | somewhere | anywhere | nowhere | everywhere |
Someone must have taken it.Kimdir uni olgan boʻlsa kerak.
Anyone can join the club.Klubga har kim qoʻshilishi mumkin.
Nothing happened that evening.Oʻsha kechqurun hech narsa boʻlmadi.
Every student received a certificate.Har bir talaba sertifikat oldi.
Each of the two answers is correct.Ikkala javobning har biri toʻgʻri.
some va any
some
I have some money.Menda bir oz pul bor — bu tasdiq gap.
any
I do not have any money.Menda pul yoʻq — bu inkor gap.