LingoUp

Infinitiv

Feʼlning noaniq shakli

Infinitiv nima?

Infinitiv — feʼlning noaniq shakli: shaxs ham, zamon ham koʻrsatilmaydi. Lugʻatda feʼl aynan shu shaklda beriladi. Odatda to bilan keladi, lekin baʼzi holatlarda to tushib qoladi.

  • She wants to travel abroad.U chet elga sayohat qilmoqchi.

  • We stopped to rest.Dam olish uchun toʻxtadik.

  • You must leave now.Siz hozir ketishingiz kerak.

Infinitiv shakllari

Beshta shakl bor. Amalda eng koʻp ishlatiladigani — oddiy shakl, qolganlari maxsus maʼno talab qilganda uchraydi.

Infinitiv shakllari
ShaklTuzilishiNamuna
oddiyto + Vinfto write
davom etganto be + Vingto be writing
perfektto have + V3to have written
majhulto be + V3to be written
to sizVinfwrite

Qoʻllanilishi

Beshta asosiy holat.

Maqsad bildirish

Harakat nima uchun bajarilganini aytadi va oʻzbek tilidagi uchun soʻziga toʻgʻri keladi. Rasmiy nutqda in order to yoki so as to shakli ham ishlatiladi. Bu maʼnoda for bilan feʼl qoʻyilmaydi — He went to buy vegetables toʻgʻri, for buy yoki for to buy notoʻgʻri.

  • He went to the market to buy vegetables.U sabzavot olish uchun bozorga bordi.

  • I called to say thank you.Rahmat aytish uchun qoʻngʻiroq qildim.

  • They came early to find good seats.Ular yaxshi joy topish uchun erta kelishdi.

Feʼldan keyin

Bir guruh feʼl oʻzidan keyin faqat infinitiv talab qiladi: decide, hope, promise, agree, refuse, manage, plan. Bu roʻyxat yodlab olinadi — qoida bilan aniqlab boʻlmaydi. Umumiy tamoyil bor: infinitiv koʻproq kelajakka yoki niyatga, gerundiy esa allaqachon boʻlgan ishga ishora qiladi.

  • We decided to postpone the trip.Biz safarni keyinga qoldirishga qaror qildik.

  • She hopes to finish by Friday.U jumagacha tugatishga umid qilyapti.

  • He promised to return the money.U pulni qaytarishga vaʼda berdi.

Infinitiv talab qiladigan feʼllar
FeʼlMaʼnosiNamuna
wantxohlamoqwant to go
decideqaror qilmoqdecide to stay
hopeumid qilmoqhope to win
promisevaʼda bermoqpromise to call
agreerozi boʻlmoqagree to help
refuserad etmoqrefuse to answer
learnoʻrganmoqlearn to drive
offertaklif qilmoqoffer to pay

Sifatdan keyin

easy, difficult, glad, ready, able, happy, sorry kabi sifatlardan keyin infinitiv keladi. Tartib sonlardan va orttirma darajadan keyin ham shu shakl ishlatiladi: She was the first to arrive. Bu qurilmada sifat odamning holatini yoki narsaning xususiyatini bildiradi.

  • This text is easy to read.Bu matnni oʻqish oson.

  • I am glad to see you.Sizni koʻrganimdan xursandman.

  • She was the first to arrive.U birinchi boʻlib keldi.

Toʻldiruvchi bilan

ask, want, tell, advise, allow feʼllaridan keyin avval kim ekani, soʻng infinitiv keladi: The teacher asked us to be quiet. Bu qurilma oʻzbek tilidagi ergash gapga toʻgʻri keladi, shuning uchun I want that you check this degan xato tugʻiladi — ingliz tilida that ishlatilmaydi.

  • The teacher asked us to be quiet.Oʻqituvchi bizdan jim boʻlishimizni soʻradi.

  • I want you to check this.Buni tekshirishingizni xohlayman.

  • They advised him to wait.Ular unga kutishni maslahat berishdi.

to siz infinitiv

Modal feʼllardan, let va make dan, shuningdek see, hear, feel, watch sezgi feʼllaridan keyin to qoʻyilmaydi: She can swim, Let me help you, The film made me cry. Diqqat: make majhul nisbatda to ni qaytaradi — He was made to wait.

  • She can swim very well.U juda yaxshi suza oladi.

  • Let me help you.Sizga yordam berishimga ruxsat bering.

  • The film made me cry.Film meni yigʻlatdi.

Soʻroq soʻzidan keyin

what, where, how, which, whether kabi soʻzlardan keyin infinitiv ergash gapni qisqartiradi: I do not know what to say — what I should say oʻrniga. Bu shakl faqat ega ikkala qismda bir xil boʻlganda ishlaydi. why esa bu qurilmaga kirmaydi — undan keyin infinitiv qoʻyilmaydi.

  • I do not know what to say.Nima deyishni bilmayman.

  • She showed me how to fold it.U menga uni qanday buklashni koʻrsatdi.

  • We could not decide where to go.Qayerga borishni hal qila olmadik.

to qachon tushadi
QachonNamuna
modal feʼllardan keyinYou must go.
let, make dan keyinLet him try.
see, hear, feel dan keyinI saw him leave.
had better, would rather dan keyinYou had better rest.

  • I enjoy walking in the park.Bogʻda sayr qilishni yoqtiraman — enjoy dan keyin -ing keladi.

  • I want to walk in the park.Bogʻda sayr qilmoqchiman — want dan keyin infinitiv keladi.

stop + infinitiv va stop + gerundiy

infinitiv

Nima uchun toʻxtagani aytiladi.

  • He stopped to smoke.U chekish uchun toʻxtadi — maqsad bildiryapti.

gerundiy

Nima toʻxtagani aytiladi.

  • He stopped smoking.U chekishni tashladi — harakatning oʻzi tugadi.

Aloqador mavzular