-ing qoʻshimchasi
Bitta shakl, besh vazifa
-ing nimani bildiradi?
-ing ingliz tilidagi eng koʻp vazifali qoʻshimcha. Bitta shakl — besh xil ish: davom etgan zamon yasaydi, feʼlni otga aylantiradi, sifat vazifasini bajaradi, predlogdan keyin turadi va ergash gapni qisqartiradi. Vazifasini gapdagi oʻrni koʻrsatadi.
She is writing an email.U elektron xat yozyapti.
Swimming keeps you fit.Suzish sogʻliqni saqlaydi.
The sleeping baby smiled.Uxlayotgan chaqaloq jilmaydi.
| Vazifasi | Nima boʻlib keladi | Namuna |
|---|---|---|
| davom etgan zamon | asosiy feʼl | She is reading. |
| gerundiy | ot | Reading helps. |
| sifatdosh | sifat | a reading room |
| predlogdan keyin | ot | after reading |
| ergash gap oʻrnida | ravishdosh | Reading the note, he smiled. |
Imlo qoidalari
Qoʻshimcha qoʻshilganda asosning oxiri oʻzgarishi mumkin. Oltita qoida deyarli barcha feʼlni qamrab oladi.
-ing qanday qoʻshiladi
Qoʻshimcha bitta, lekin asosning oxiri toʻrt xil yoʻl bilan oʻzgaradi. Juftliklarni yonma-yon oʻqiganda naqsh oʻzi koʻrinadi.
Qoʻllanilishi
Beshta asosiy vazifa.
Davom etgan zamonlar
to be feʼli bilan birga kelib, ayni paytda davom etayotgan harakatni bildiradi. Barcha Continuous zamonlarning asosi shu — oʻtmish, hozir va kelajakda bir xil ishlaydi, faqat to be ning shakli oʻzgaradi. Yolgʻiz -ing shakli kesim boʻla olmaydi: She working notoʻgʻri.
They are painting the fence.Ular panjarani boʻyashyapti.
The kettle was boiling on the stove.Choynak plitada qaynayotgan edi.
We will be waiting at the entrance.Biz kirish oldida kutib turamiz.
Gerundiy — ot vazifasida
Harakat nomini beradi va gapda ega yoki toʻldiruvchi boʻlib keladi — shu holatda u otga teng: Cooking takes time. Ega boʻlganda feʼl birlikda turadi. Shakli sifatdosh bilan bir xil, farqni faqat vazifa koʻrsatadi.
Cooking takes time.Ovqat pishirish vaqt oladi.
He enjoys teaching.U oʻqitishni yoqtiradi.
Learning a language needs patience.Til oʻrganish sabr talab qiladi.
Sifatdosh — sifat vazifasida
Otdan oldin turib, uning faol belgisini bildiradi: the running water — oqayotgan suv. Maʼnosi faol, chunki ish otning oʻzi bajaradi. Gerundiydan farqi shunda: a reading lamp — oʻqish uchun chiroq (vazifa), a reading child — oʻqiyotgan bola (belgi).
The running water is cold.Oqayotgan suv sovuq.
It was a surprising result.Bu kutilmagan natija edi.
We saw a burning building.Biz yonayotgan binoni koʻrdik.
Predlogdan keyin
Ingliz tilida predlogdan keyin feʼl faqat -ing shaklida keladi: without to say emas, without saying. Bu qoidaning istisnosi yoʻq. Qiyinchilik to da — u baʼzan predlog boʻladi: look forward to seeing, be used to working.
She left without saying goodbye.U xayrlashmay ketdi.
Thank you for helping us.Bizga yordam berganingiz uchun rahmat.
He is good at solving problems.U muammolarni hal qilishda mohir.
Imlo oʻzgarishi bilan
Undoshning takrorlanishi, -e ning tushishi va -ie ning -y ga aylanishi — eng koʻp uchraydigan uch oʻzgarish: sit → sitting, make → making, lie → lying. Undosh faqat qisqa unlidan keyin takrorlanadi, shuning uchun read → reading da hech narsa oʻzgarmaydi.
They are sitting in the garden.Ular bogʻda oʻtirishibdi.
She is making dinner.U kechki ovqat tayyorlayapti.
The dog is lying on the floor.It polda yotibdi.
Toʻliq otga aylangan shakllar
Baʼzi -ing soʻzlari mustaqil otga aylangan va artikl hamda koʻplik oladi: a meeting, two buildings, the feelings. Gerundiydan farqi shunda — gerundiy koʻplikka kirmaydi va artikl olmaydi. Bu soʻzlar endi feʼl emas, lugʻatda alohida ot sifatida beriladi.
The meeting was moved to Thursday.Yigʻilish payshanbaga koʻchirildi.
There are three buildings in the yard.Hovlida uchta bino bor.
He hid his feelings well.U his-tuygʻularini yaxshi yashirdi.
She owns two shops.Uning ikkita doʻkoni bor —
owningdeyilmaydi.This soup tastes good.Bu shoʻrva mazali — holat feʼli davom etgan shaklga kirmaydi.
Gerundiy va sifatdosh
gerundiy
Reading is my hobby.Oʻqish mening sevimli mashgʻulotim — gerundiy, ot vazifasida.
sifatdosh
The reading lamp is broken.Mutolaa chirogʻi buzilgan — sifatdosh, sifat vazifasida.