Past Simple
Oddiy oʻtgan zamon
Yasalishi
Tasdiq
S
We finished the project last week.Biz loyihani oʻtgan hafta tugatdik.
Inkor
S
We did not finish the project last week.Biz loyihani oʻtgan hafta tugatmadik.
Savol
Did
Did we finish the project last week?Biz loyihani oʻtgan hafta tugatdikmi?
Past Simple nima?
Past Simple — oʻtmishda boshlanib, oʻtmishda tugagan ish-harakatni bildiruvchi zamon. Ish qachon sodir boʻlgani odatda aniq: yesterday, last week, in 2019.
Toʻgʻri feʼllar
Toʻgʻri feʼllar oʻtgan zamon shaklini -ed qoʻshib yasaydi. Imloda kichik oʻzgarishlar boʻlishi mumkin.
| Asosiy shakl | Past Simple | Qoida |
|---|---|---|
| work | worked | -ed qoʻshiladi |
| live | lived | -e bilan tugasa, faqat -d |
| study | studied | undosh + -y → -ied |
| stop | stopped | undosh ikkilanadi |
We finished the project last week.Biz loyihani oʻtgan hafta tugatdik.
She called me yesterday evening.U menga kecha kechqurun qoʻngʻiroq qildi.
Notoʻgʻri feʼllar
Notoʻgʻri feʼllar bu qoidaga boʻysunmaydi — ularning ikkinchi shakli yodlanadi. Toʻliq jadval alohida mavzuda berilgan.
| Asosiy shakl | Past Simple | Tarjima |
|---|---|---|
| go | went | bormoq |
| buy | bought | sotib olmoq |
| see | saw | koʻrmoq |
| take | took | olmoq |
| write | wrote | yozmoq |
| come | came | kelmoq |
He went to Bukhara in March.U mart oyida Buxoroga bordi.
I bought this jacket two years ago.Men bu kurtkani ikki yil oldin sotib oldim.
Inkor shakli
Inkor did not yordamchi feʼli bilan yasaladi. Eʼtibor bering: oʻtgan zamon maʼnosi yordamchi feʼlga oʻtadi, asosiy feʼl esa asosiy shaklga qaytadi.
| Shaxs | Yordamchi | Feʼl |
|---|---|---|
| barcha shaxslar | did not (didn't) | asosiy shakl |
They did not come to the meeting.Ular yigʻilishga kelishmadi.
I did not know about the change.Men oʻzgarish haqida bilmasdim.
Savol shakli
Savol Did bilan boshlanadi va bu yerda ham asosiy feʼl oʻzgarmagan shaklda qoladi.
| Yordamchi | Shaxs | Feʼl |
|---|---|---|
| Did | barcha shaxslar | asosiy shakl? |
Did you watch the match?Siz oʻyinni koʻrdingizmi?
Where did they find the keys?Ular kalitlarni qayerdan topishdi?
to be feʼli
to be feʼli yordamchi feʼl talab qilmaydi va oʻzi tuslanadi.
| Shaxs | to be | Inkor |
|---|---|---|
| I / he / she / it | was | was not (wasn't) |
| you / we / they | were | were not (weren't) |
The weather was very hot in July.Iyulda havo juda issiq edi.
We were not at home that evening.Biz oʻsha kechqurun uyda emas edik.
Qoʻllanilishi
Past Simple quyidagi holatlarda ishlatiladi.
Aniq oʻtgan paytda tugagan ish
Oʻtmishda boshlanib, oʻtmishda tugagan ish. Vaqt yo gapda koʻrsatiladi (yesterday, in 2019), yo suhbatdan aniq boʻladi. Asosiy sharti shu: harakatning hozirgi payt bilan aloqasi yoʻq — natija emas, faqat voqeaning oʻzi muhim. Aynan shu jihat uni Present Perfect dan ajratadi.
The train arrived at six o'clock.Poyezd soat oltida yetib keldi.
She graduated from university in 2019.U 2019-yilda universitetni tugatdi.
We moved to a new flat last spring.Oʻtgan bahorda yangi kvartiraga koʻchdik.
Oʻtmishdagi tugagan davr
Maʼlum muddat davom etib, allaqachon tugagan ish. Davr gapda koʻrsatiladi: for five years, from 2015 to 2020. Bu yerda for boʻlsa ham Present Perfect ishlatilmaydi, chunki davr yopilgan — odam u yerda endi yashamaydi. I have lived there for five years desangiz, hozir ham yashayapti degani boʻladi.
I lived in Bukhara for five years.Men Buxoroda besh yil yashadim.
She worked at that company from 2015 to 2020.U oʻsha kompaniyada 2015-yildan 2020-yilgacha ishladi.
They travelled around the country for six months.Ular olti oy davomida mamlakat boʻylab sayohat qilishdi.
Ketma-ket sodir boʻlgan ishlar
Bir necha ish birin-ketin sodir boʻlganda, hammasi Past Simple da beriladi va gapdagi tartib voqealar tartibini bildiradi. Shuning uchun bunday gapda then, after that kabi soʻzlar shart emas — tartibning oʻzi yetarli. Agar ishlardan biri qolganlaridan oldin boʻlgan boʻlsa, u Past Perfect ga oʻtadi.
I opened the door and saw my brother.Men eshikni ochdim va akamni koʻrdim.
He took his bag, said goodbye and left.U sumkasini oldi, xayrlashdi va ketdi.
He opened the door, looked around and went out.U eshikni ochdi, atrofga qaradi va chiqib ketdi.
Oʻtmishdagi odatlar
Ilgari muntazam takrorlangan, hozir esa qilinmaydigan ishlar. Bunday gapda takrorlanish koʻrsatkichi boʻladi: every day, after school, as a child. Xuddi shu maʼnoni used to yoki would ham beradi — used to odat toʻxtaganini yanada aniq bildiradi: We used to play football after school.
My grandfather walked to work every day.Bobom har kuni ishga piyoda borardi.
We played football after school.Biz darsdan keyin futbol oʻynardik.
As a child she played the piano every evening.Bolaligida u har kechqurun pianino chalardi.
Oʻtmishdagi holat va his-tuygʻular
Holat bildiruvchi feʼllar (like, have, feel, know, want) oʻtmishdagi vaziyatni yoki kayfiyatni bildirganda Past Simple da turadi. Ular davomiy zamonga oʻtmaydi, shuning uchun uzoq davom etgan holat ham shu shaklda qoladi: She liked that song — bu bir zumlik emas, ammo Past Continuous ishlatilmaydi.
She liked that song very much.Unga oʻsha qoʻshiq juda yoqardi.
They had a small house near the river.Ularning daryo yonida kichik uyi bor edi.
He felt tired after the long trip.Uzoq safardan keyin u charchaganini his qildi.
Xayoliy hozirgi holat
if va wish dan keyin Past Simple oʻtmishni emas, hozirgi xayoliy holatni bildiradi: If I had more time — vaqt hozir yoʻq. Shakl oʻtgan zamonniki, maʼno esa hozirgi; oʻtgan zamon bu yerda haqiqatdan uzoqlashtirish vositasi. be feʼli barcha shaxsda were boʻladi: If she were here.
If I had more time, I would learn another language.Vaqtim koʻproq boʻlsa, yana bir til oʻrganardim.
I wish I knew his phone number.Uning telefon raqamini bilsam edi.
If she were here, she would explain everything.U shu yerda boʻlganida, hammasini tushuntirib berardi.
Hikoya va bayonda
Hikoyaning asosiy voqealari shu zamonda beriladi — ular syujetni oldinga suradi. Fon tasviri Past Continuous da qoladi (It was raining), voqeadan oldin boʻlgan ish esa Past Perfect da (He had already left). Uch zamonning shu taqsimoti bayon tuzilishini hosil qiladi: harakat, fon va oldingi sabab.
He entered the room and closed the door.U xonaga kirdi va eshikni yopdi.
Nobody spoke for a long minute.Uzoq bir daqiqa hech kim gapirmadi.
Then she stood up and left.Soʻng u oʻrnidan turdi va chiqib ketdi.
when va while bogʻlovchilari bilan
when qisqa, tugagan ishni kiritadi; while esa davom etgan ishni. Ikkala qism ham Past Simple da boʻlsa, ular ketma-ket sodir boʻlgan deb tushuniladi: avval qoʻngʻiroq chalindi, keyin oʻquvchilar turdi. Agar bir ish ikkinchisining fonida davom etgan boʻlsa, oʻsha qism Past Continuous ga oʻtadi: While she was cooking, the phone rang.
When the bell rang, the pupils stood up.Qoʻngʻiroq chalinganda, oʻquvchilar oʻrnidan turishdi.
She called me when she reached the station.U bekatga yetgach, menga qoʻngʻiroq qildi.
When I opened the box, I found the letter.Qutini ochganimda, xatni topdim.
Muloyim soʻrov va murojaatda
want, wonder, hope feʼllari oʻtgan zamonga qoʻyilsa, soʻrov yumshoqroq eshitiladi. Gap oʻtmish haqida emas: Did you want to see me? — hozirgi savol, lekin Do you want dan koʻra bosimsizroq. Oʻtgan zamon bu yerda ham masofa yaratadi, faqat vaqt emas, odob masofasi.
I wondered if you could help me.Menga yordam bera olasizmikin, deb oʻylagandim.
Did you want to speak to the manager?Menejer bilan gaplashmoqchimidingiz?
I hoped you would join us this evening.Bugun kechqurun biz bilan boʻlarsiz deb umid qilgandim.
Payt koʻrsatkichlari
Aniq oʻtgan payt
Nisbiy payt
Oʻtmishdagi davr
Past Simple va Present Perfect
Past Simple
I lost my phone yesterday.Men kecha telefonimni yoʻqotdim.
Present Perfect
I have lost my phone.Men telefonimni yoʻqotib qoʻydim.