Must
Majburiyat, taqiq va kuchli xulosa modali
Yasalishi
Tasdiq
S
You must sign the form before Friday.Blankani jumagacha imzolashingiz shart.
Inkor
S
You must not sign the form before Friday.Blankani jumagacha imzolash mumkin emas.
Savol
Must
Must I sign the form before Friday?Blankani jumagacha imzolashim shartmi?
Must nima?
must ikki xil maʼno beradi: majburiyat (buni qilish shart) va kuchli xulosa (bu shunday boʻlsa kerak). Majburiyat koʻpincha soʻzlovchining oʻz qarori yoki qatʼiy qoidadan kelib chiqadi.
Tasdiq shakli
must barcha shaxslarda oʻzgarmaydi va faqat hozirgi zamonda ishlatiladi. Maʼnoni kontekst ajratadi: qoidami yoki xulosami.
| Maʼno | Yasalishi | Namuna |
|---|---|---|
| majburiyat | S + must + V | You must wear a helmet |
| kuchli xulosa | S + must + be / V | He must be tired |
You must wear a helmet on the site.Qurilishda kaska kiyishingiz shart.
He must be tired after the trip.Safardan keyin u charchagan boʻlsa kerak.
Inkor shakli
must not — bu majburiyat yoʻqligi emas, balki taqiq. Qisqa shakli — mustn't.
| Shakl | Yasalishi | Namuna |
|---|---|---|
| toʻliq shakli | S + must not + V | You must not smoke here |
| qisqa shakli | S + mustn't + V | You mustn't smoke here |
You must not touch the wires.Simlarga tegish mumkin emas.
Children mustn't play near the road.Bolalar yoʻl yaqinida oʻynamasliklari kerak.
Savol shakli
Must I...? shakli ishlatiladi, lekin soʻzlashuvda uning oʻrniga koʻproq Do I have to...? tanlanadi.
| Savol turi | Yasalishi | Namuna |
|---|---|---|
| umumiy savol | Must + S + V? | Must I sign it? |
| maxsus savol | QW + must + S + V? | When must we leave? |
Must I sign this form?Shu blankani imzolashim shartmi?
When must we leave the hotel?Mehmonxonadan qachon chiqishimiz kerak?
Oʻtgan zamonda
must ning oʻtgan zamon shakli yoʻq. Majburiyat maʼnosida had to ishlatiladi, xulosa maʼnosida esa must have va V3.
| Maʼno | Oʻtgan zamon shakli | Namuna |
|---|---|---|
| majburiyat | had to | We had to wait |
| oʻtmish haqida xulosa | must have + V3 | He must have left |
We had to wait for two hours.Biz ikki soat kutishga majbur boʻldik.
She must have forgotten the keys.U kalitlarni unutgan boʻlsa kerak.
Maʼnolari
must quyidagi maʼnolarda ishlatiladi.
Ichki majburiyat
Soʻzlovchining oʻzi zarur deb hisoblagan ish — majburiyat ichkaridan keladi, tashqi talabdan emas. Aynan shu narsa uni have to dan ajratadi: I must call my mother — oʻzim shunday deb bildim, I have to call my mother — vaziyat majbur qildi. Shuning uchun must koʻpincha birinchi shaxsda uchraydi.
I must call my mother today.Bugun onamga qoʻngʻiroq qilishim kerak.
We must finish this before Friday.Buni jumagacha tugatishimiz kerak.
You must see that film.Oʻsha filmni koʻrishingiz kerak.
Taqiq
must not qatʼiy taqiqni bildiradi — qilish mumkin emas. Uni do not have to bilan almashtirib boʻlmaydi: ikkinchisi taqiq emas, majburiyat yoʻqligini bildiradi. You must not enter — kirish taqiqlangan, You do not have to enter — kirish shart emas, xohlasangiz kirasiz. Bu eng koʻp qilinadigan xatolardan biri.
You must not park in front of the gate.Darvoza oldida toʻxtash mumkin emas.
Passengers must not open the doors.Yoʻlovchilar eshiklarni ochmasliklari kerak.
You must not tell anyone about this.Bu haqda hech kimga aytmasligingiz kerak.
Kuchli xulosa
Dalilga asoslangan ishonchli taxmin: soʻzlovchi oʻz koʻzi bilan koʻrmagan, lekin deyarli amin. Chiroq yonib turibdi — demak uydadir. Ishonch darajasi boʻyicha must eng yuqorida turadi, undan keyin may va might, eng pastida could. Teskari xulosa uchun esa cannot ishlatiladi, must not emas.
The lights are on, so they must be home.Chiroqlar yonib turibdi, demak ular uyda.
You have worked all day — you must be hungry.Kun boʻyi ishladingiz, och boʻlsangiz kerak.
This must be the right address.Bu toʻgʻri manzil boʻlsa kerak.
Qoida va koʻrsatmalarda
Rasmiy hujjat, eʼlon va yoʻriqnomalarda majburiy talabni bildiradi. Bu yerda majburiyat gapiruvchidan emas, qoidadan keladi, shuning uchun ega koʻpincha shaxssiz boʻladi: All bags must be checked. Soʻzlashuvda esa xuddi shu maʼnoda have to ishlatiladi — must rasmiy matnning belgisi.
All bags must be checked at the entrance.Barcha sumkalar kiraverishda tekshirilishi kerak.
Applicants must provide two photographs.Arizachilar ikkita surat taqdim etishlari kerak.
The form must be signed in blue ink.Blanka koʻk siyohda imzolanishi kerak.
Qatʼiy tavsiya
Majburiyat emas, kuchli tavsiya: gapiruvchi shunchalik ishonadiki, ohangi buyruqqa yaqinlashadi. You must try the soup — majburlamayapti, maqtayapti. Kontekst farqni aniq koʻrsatadi: gap yoqimli ish haqida boʻlsa — tavsiya, talab haqida boʻlsa — majburiyat. should shu maʼnoni yumshoqroq beradi.
You must try the soup here.Bu yerdagi shoʻrvani albatta tatib koʻring.
We must meet more often.Tez-tez uchrashib turishimiz kerak.
You must read this before the exam.Imtihondan oldin buni albatta oʻqing.
Oʻtmish haqida xulosa
must have shakli oʻtmishdagi ish haqida qatʼiy taxmin bildiradi: dalil bor, lekin ishning oʻzi koʻrilmagan. Yer hoʻl — demak yomgʻir yoqqan. Bu shakl majburiyatni bildirmaydi; oʻtmishdagi majburiyat uchun had to ishlatiladi: I had to leave early — ketishga toʻgʻri keldi.
The ground is wet, so it must have rained.Yer hoʻl, demak yomgʻir yoqqan boʻlsa kerak.
She must have left before we came.Biz kelgunimizcha u ketgan boʻlsa kerak.
They must have taken the wrong road.Ular notoʻgʻri yoʻldan ketishgan boʻlsa kerak.
Must va Have to
Must
I must see a dentist.Tish shifokoriga borishim kerak — buni oʻzim shunday deb hisoblayman.
Have to
I have to see a dentist.Tish shifokoriga borishimga toʻgʻri keladi — holat majbur qilyapti.